Doorgaan naar hoofdcontent

Grafiet Special

Welkom bij weer een nieuwe blog! We gaan dit keer aan de slag met 3 verschillende setjes van grafietpotloden, waarvan één met wat leuke extra's een één met een speciale eigenschap.

Een kleine geschiedenis van het potlood, zoals natuurlijk bij velen, zo niet iedereen, bekend is. De naam potlood verwijst nog naar de voorloper van het huidige potlood waarin een loodstift zat.

Het potlood met een stift van grafiet en klei is in 1794 uitgevonden door de Fransman Nicolas-Jacques Conté, een achternaam die wellicht wat belletjes doet rinkelen bij sommigen. Ja, dit is inderdaad dezelfde naam als de bekende Conté potloden en pastels.

De hardheid codes zijn bedacht door de Duitser Friedrich von Hardtmuth van de Koh-I-Noor fabriek (wat nu nog steeds een potloodmerk is). Hij had bedacht dat de H staat voor hard (Hart), de B voor zacht (Blei) en de F voor fijn schrift (Fein). HB is denk ik bij de meeste mensen het bekendste potlood en wordt voor diverse doeleinden dan ook gebruikt. De H en B variaties zijn wellicht bij de meesten ook nog wel bekend maar F zie je veel minder vaak. Qua kleur is F bijna gelijk aan HB maar F is een harder potlood en kan tot een scherpere punt worden geslepen. F zit net eigenlijk net tussen HB en H in.

Maar genoeg geschiedenis, laten we gaan tekenen. De 3 sets voor deze blog zijn de Eberhard-Faber grafietpotloden, een Steadler pakket met potloden, houtskool en accessoires en de grafietpotloden van Faber-Castell.


Laten we beginnen met de set van Eberhard Faber. De set bevat als enige set van de 3 ook een reeks H potloden. De set bevat de volgende potloden: 5H, 4H, 3H, 2H, H, HB, B, B2, B3, B4, B5 en B6. En dat voor minder dan 5 euro!
H potloden worden vaak gebruikt voor technische tekeningen en voor het opzetten van schetsen met strak lijnwerk omdat het potlood lang een scherpe punt behoudt. Ik heb zoals altijd ook swatches gemaakt van alle potloden en daar kun je goed het effect zien van de hardere potloden.

Omdat de H potloden scherper blijven, dringen ze dieper door in de groeven van papier dan B potloden. Je ziet dit terug in het krassige resultaat op de swatch. Het is veel lastiger om een egaal vlak te kleuren met de H potloden omdat je vaak met 1 laag niet de groeven in het papier hebt gevuld. Dat is geen tekortkoming, dat is puur de technische uitleg :-). Dat maakt ook dat het lastiger is om de potloodlijnen van H potloden uit te gummen. Het grafiet zit dieper in structuur van het papier waar je met je gum eigenlijk niet goed bijkomt. Je ziet daarom dat technische tekeningen met H potloden vooral op heel glad papier worden gemaakt.

Om alles een beetje eerlijk te kunnen vergelijken, heb ik 4 dezelfde tekeningen gemaakt. 1 tekening met de H potloden en 1 met de B potloden uit de Eberhard Faber set, 1 met het Staedtler pakket en 1 met de Faber Castell set.


Allereerst de H potloden van Eberhard Faber. Ik vond het lastiger om hiermee te tekenen dan de volgende tekeningen. Ik merkte bij de swatches al dat ik een heel krasserig resultaat kreeg. Dat was ik niet gewend van mijn kleurpotloden maar zoals ik hierboven al heb uitgelegd, is dit prima te verklaren en zie ik het ook niet als tekortkoming van de potloden. Het is gewoon lastiger om op dezelfde manier te kleuren met grafietpotloden zoals je anders met kleurpotloden kunt doen. 
Nu zit er in het pakket van Staedtler een doezelaar en deze heeft erg geholpen bij alle tekeningen. Hiermee is het mogelijk om de kleuren te blenden en te verzachten. Wat je ziet aan de swatch en de tekening is dat het verschil in kleur niet heel consistent oploopt, hoe zachter het potlood wordt. Dit zie je bij alle B potloden van de verschillende sets veel beter.

Voordat ik naar de volgende tekening ga is het goed om nog even stil te staan bij de swatch. Zoals je ziet geeft dit zoals altijd een makkelijk overzicht in de kleuren, in dit geval vooral de intensiteit van het grafiet. Maar als je goed kijkt zie je ook dat 6B uit de ene set heel anders is dan een 6B potlood uit een andere set. De 7B van Staedtler laat op de swatch een veel donkerder kleur zien dan de 12B van Faber-Castell. Dit is wel iets om rekening mee te houden, je kunt niet zomaar potloden met dezelfde nummer uitwisselen tussen de verschillende sets zonder een verschillende kleur en intensiteit op papier te krijgen.

Dan de B potloden uit de Eberhard Faber set. Ik vond dit direct fijner om mee te werken, aangezien de zachtheid van de potloden makkelijker is om mee te werken qua tekenen. En ook omdat hoe zachter het potlood is, hoe donkerder de kleur. Wederom zie je dit goed terug in de swatch. Dat maakte het ook makkelijker in de tekening om grotere contrasten aan te brengen en hierdoor bepaalde delen van het oog duidelijker te laten uitkomen. Zo springt de iris van dit oog er beter en naar mijn mening mooier uit dan de H variant. Het geeft echt meer diepte. Waar de H potloden wel goed voor te gebruiken zijn in deze tekening, zijn de wimpers. Je kunt simpelweg strakkere en dunnere lijnen opzetten, zonder elke keer je potlood te hoeven slijpen. Het resultaat van de wimpers is in de B tekening iets minder maar dat schrijf ik vooral toe aan mijn onkunde :-).


Laten we doorgaan naar het pakket van Staedtler. Zoals gezegd zit hier meer in dan alleen maar grafietpotloden en het is een heel leuk en compleet setje. Je hebt eigenlijk alles bij de hand om direct aan de slag te gaan op je papier. Een gum, dubbele puntenslijper, grafietpotloden maar ook houtskoolpotloden in 3 verschillende hardheden. Als je naar de swatch kijken zie je hoe donker de potloden worden en de nog diepere, mat zwarte kleur van de houtskool maakt het mogelijk om nog meer contrast toe te voegen aan je tekening.

Ik heb het oog met de verschillende potloden ingekleurd maar de pupil en de omlijning zijn met houtskool aangezet. Zoals je ziet geeft dit een erg mooi en duidelijk resultaat. Ook de wenkbrauw is direct voller qua kleur door de donkerheid van de zachtste grafietpotloden. De doezelaar die ik bij alle tekeningen heb gebruikt is in combinatie met de potloden een hele fijn tool om te hebben. Je kunt doezelaars los kopen, in verschillende maten en het is een heel strak opgerold stuk papier. Je kunt het ook met kleurpotloden gebruiken en om het "schoon" te maken kun je het gewoon langs een schuurpapiertje halen of met een mesje bewerken. De doezelaar zorgt in alle tekeningen voor een egalere verdeling van het grafiet, verzacht de schaduwen en kan hele subtiele effecten bewerkstelligen. Ik moet eerlijk zeggen dat met elke tekening ik het beter onder de knie kreeg en de laatste tekeningen dus wel profijt hiervan hebben gehad. 

Als je de foto van mijn swatch bekijkt zie je wel direct een nadeel van de houtskool. Ik heb de swatch niet direct in een hoesje gedaan maar even op een stapel tussen andere schetsen en papieren bewaard. En dan merk je direct dat het heel erg kan vlekken. Houdt daar rekening mee, het zou zonde zijn om je tekening hierdoor per ongeluk uit te vegen of vlekken op ander papier te maken. Mocht je nou veel met de houtkool willen gaan werken, zorg er dan voor je dat wat onder je hand kunt leggen tijdens het tekenen zodat je niet met je hand alles uitveegt of per ongeluk de kleur overbrengt naar een stuk waar je het net niet wilt hebben. Je kunt hiervoor, net zoals met pastelpotloden, pan pastel of pastelsticks, pergamijn papier gebruiken. Pergamijn is ook wel bekend als kristalpapier (crystal paper) of glassine. Het is hetzelfde materiaal als de tussenpagina's in fotoboeken en zorgt ervoor dat pastel en dergelijke niet blijft plakken aan dit papier. Het is vaak in losse vellen verkrijgbaar en ook handig om bijvoorbeeld je tekeningen mee af te dekken mocht je ze willen opbergen.



Als laatste gaan we met de Faber-Castell grafietpotloden aan de slag. Zoals ik in de intro al zei zat er een setje potloden met wat extra's, de gum, puntenslijper en houtskool van Staedtler dus, maar ook een set met een speciale eigenschap bij. En dat is het geval bij deze set van Faber-Castell. Als je eerder hebt gewerkt met grafiet dan merk je dat je bij meerdere lagen al gauw een glans over je tekening of schets krijgt. Dat is grafiet eigen maar bij deze set mogen we aan de slag gaan met matte grafietpotloden.

Voor zover mijn informatie klopt zijn deze potloden halverwege 2021 op de markt gekomen. Op de website zie je mooi de verschillen tussen normale potloden en de matte potloden. Het is niet zo dat de potloden helemaal geen glans meer hebben maar een groot verschil is zeker merkbaar als je kijkt naar de andere tekeningen. Ik was erg benieuwd naar deze potloden vanwege de mooie effecten die je kunt bereiken. Maar of dat ook gelukt is laat ik aan jullie over :-). Ik vond deze potloden heel fijn

om mee te werken. Ik heb het setje van 6, 2B tot en met 12B en het HB potlood er los bij. In deze matte set is ook nog een 14B beschikbaar en die komt nog wel in mijn verzameling. Ik vind persoonlijk de tekening met deze potloden het mooiste geworden. De potloden zijn fijn om mee te werken en hebben een groot bereik qua kleur intensiteit. Op de swatch is ook te zien dat het HB potlood nog lichter is dan sommige H potloden uit de eerste set en een stuk lichter dan de Staedtler set. Ik denk dat de 14B nog een mooie toevoeging kan zijn en er zijn natuurlijk ook sets verkrijgbaar met alle potloden en zelfs in combinatie met de 9000 serie grafietpotloden van Faber-Castell. Wat ook leuk is om op te merken is dat Staedtler inmiddels ook een serie matte grafietpotloden heeft uitgebracht. Mocht ik die een keer tegenkomen dan zal ik kijken of ik nog een klein verslag hiervan kan maken.

Samenvattend was dit erg leuk om te doen. Ik heb gemerkt dat het niet eenvoudig is om zomaar te tekenen met grafietpotloden als je denkt dat het erg veel op kleurpotloden lijkt. Ik heb ook echt met bewondering naar grafiet artiesten gekeken die de meest waanzinnge en levensechte werken kunnen maken hiermee. Het setje van Eberhard Faber is voor deze prijs zeker een leuke basisset. De set van Staedtler is heel compleet en geeft veel mogelijkheden en mijn persoonlijke favoriet is de set van Faber Castell.

De links naar de verschillende sets:
Faber-Castell Pitt Matt Graphite

En over Faber-Castell gesproken, nog 2 dingen. Allereerst dat de volgende blog ook over een mooi product van Faber-Castell gaat en een positieve constatering met betrekking tot de Black Edition potloden uit een vorige blog. Ik had toen de kleine set en schreef dat er inmiddels een set van 100 stuks was uitgebracht. Minpuntje was destijds dat er bij mijn set geen kleurnummers of codering opstond en dat me dat bij 100 stuks erg onhandig leek. Maar gelukkig hebben ze daar ook over nagedacht bij Faber-Castell en zijn de potloden voorzien van een nummer.

Mocht je vragen of opmerkingen hebben, laat ze vooral achter hieronder en hopelijk tot de volgende blog!











Reacties

Populaire posts van deze blog

Gouden bedels van Pardo en Fimo klei

Soms heb je iets bedacht waarvan je denkt: ja dit gaat het helemaal worden! Na wat onderzoek kom je erachter: dit gaat 'm helemaal niet worden. 

Winterkonijntje

Werken in opdracht vind ik leuk en ook heel spannend. Gelukkig krijg ik de vrijheid om een opdracht zelf in te vullen. Vandaag neem ik je mee in het proces.

Aftellen naar een glitterende kerst!

Welkom bij weer een nieuwe blog. We gaan aftellen naar kerst met een mooie adventskalender van Johanna Basford. Elke dag een leuke kleine tekening en ik laat een aantal voorbeelden zien met deze keer Spectrum Noir en Staedtler in de hoofdrol. Van Spectrum Noir heb ik dit keer de Colourblend potloden, 12 stuks, en de Spectrum Noir Sparkle Glitter Brush Pens. En van Staedtler heb ik 10 metallic brush pennen met een flexibele punt. We gaan aan de slag met de Inky Avent Calendar van Johanna Basford. Deze kun je gratis downloaden en uitprinten op elk gewenst papier. Het zijn 2 pagina's met 12 leuke kleine kerst afbeeldingen. Klik hier om de Inky Advent Calendar te downloaden en doe gezellig mee! De Colourblend potloden zijn mooie zachte wax potloden. Ik heb een setje van 12 maar ze worden tegenwoordig in setjes van 24 verkocht. En waarom de 24 set een groot voordeel heeft zal ik later nog op teru...